پنجشنبه 8 اردیبهشت 1390

اصفهان و هنر

   نوشته شده توسط: فتانه جوهری    

جلوس شاه عباس در 1582 م   برتخت سلطنت  و انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان انگیزه ای بود تااین شهر نام  شکوهمند ترین مکتب نقاشی را تحت عنوان مکتب اصفهان به خود اختصاص دهد.نقاش بر جسته ای که نضج گیری مکتب اصفهان را مدیون وی هستیم آقا رضا است .  وی که آثار بسیاری به صورت رنگی و با مایه هایی اندک از خود به جای گذارده نقاش زبر دستی بود که با درک کامل بیان خطوط و به کارگیری صحیح آنها برای نمایش احجا م  و لباسها نمونه های قابل تعمقی را به خصوص در برخی نقاشیهای اواسط قرن شانزدهم ارائه داده است .از جمله این آثار نقاشیهای کتاب ناتمام شاهنامه ای است که در کتایخانه چستر بتی نگهداری میشود. از ویژگیهای نقاشیهای آقا رضا خطوطی است که بر خلاف ظرافت دلپذیر خطوط در پرسوناژ های محمدی از فربهی بیشتری بر خور دار است . در آثار رنگی آقا رضا نیز کنتراست و درخشندگی دلپذیری را که ویژه نقاشی های در بار صفوی است می توان باز یافت.  آقا رضا بنا     به قول اسکندر منشی مورخ حدود 1615 میلادی  مصاحبت و مجالست دوستان نا باب را برگزیده و از نقاشی دست کشید و این فرصتی بود تا نگار گر برجسته دیگری با نام رضا عباسی در عرصه هنر خود نمایی کند ( با علیرضای عباسی خطاط  اشتبا ه نشود  )  . شباهت بسیار آثار رضا عباسی و آقا رضا  با یکدیگر گاه تشخیص آثار این دو هنرمند را به تنگنا می کشاند و این گمان را که این دو با یکدیگر همکاری نزدیک داشته اند در ذهن قوت می بخشد. در قدیمیترین اثر رضا عاسی به سال 1602  م  که بسیاری از محققین هنوز هم تفاوت وی را از آقا رضا باز نشناخته اند شباهت زیادی را با نقاشی های آقا رضا می بینیم.  لیکن در بخش اعظم آثار رضا عباسی که تعیین کننده سبک و شیوه نقاشی در مابقی قرن هفدهم  م   است رضا عباسی  به طور قابل ملاحظه ای از نقطه نظر طرح و کاربرد رنگ از سبک و روش جوانی دور می گردد. پرسوناژ ها با صورت ها و تن پوش هایی زمخت حالتی تصنعی به خود می گیرند و سایر اعضا از خطوطی خشن بر خوردار میگردند. تحول اساسی  در رنگ بندی آثار رخ می نماید و مایه های ارغوانی ..زرد و قهوه ای جایگزین رنگهای قدیمی می گردد. از رضا عباسی آثار ارزشمند بسیار ی به صورت مرقع شامل نقاشیها و طرح ها و اتود ها و مینیاتور های نسخه خسرو و شیرین نظامی باقی مانده است .  در اواسط قرن هفدهم سبک و روش رضا عباسی  به وسیله هنر مندان دیگری نظیر افضل الحسینی ..محمد قاسم .. محمد یوسف و محمد علی تداوم یافت و خصوصیات مشخص تری به خود گرفت . معین مصور از جمله شاگردان برجسته رضا عباسی است که تا اوایل قرن هیجدهم  م  نیز آثاری از وی باقی مانده است . سبک و شیوه مکتب اصفهان با ارائه نمونه هایی کم وبیش نا مرغوب تا اواخر نیمه اول قرن هیجدهم  م   و حتی پس از غارت اصفهان توسط افاغنه  و سقوط دولت صفویه در سال 1722 نیز ادامه می یابد.


شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic